Nodweddir y drafodaeth gyhoeddus ar-lein ddiweddar ynghylch y Wladfa gan duedd i gollfarnu’r gwladfawyr Cymreig ar sail foesol. Â’r erthygl hon i’r afael â’r tueddiad hwn gan bwyso a mesur sut, ac i ba raddau, y mae modd inni osod y Wladfa a’i phobl yn y fantol foesol. Rhoddir sylw manwl i ymdriniaethau Geraldine Lublin a Lucy Taylor â’r hanes, fel enghreifftiau o ddadansoddi ystyrlon, amlhaenog sy’n llwyddo i gyfleu cymhlethdod a drysni’r sefyllfa. Wedi cynnig y braslun hwn, cymhwysir fframwaith moesegol Iris Marion Young i’r hanes, er mwyn amlygu ystyriaethau moesegol allweddol, sy’n dilyn ymgais Catherine Lu i gymhwyso’r un model ‘cysylltiadau cymdeithasol’ i hanes trefedigaethol Siapan. Cynigir rhai casgliadau cychwynnol ynghylch yr hyn a amlygir. Awdur: Huw L. Williams

Dywedir yn aml fod sefydliadau gwleidyddol datganoledig Cymru’n dioddef o ‘ddiffyg democrataidd’, sydd yn gysylltiedig â ‘diffyg cyfryngau’. Mae’r erthygl yma’n defnyddio athroniaeth wleidyddol Jürgen Habermas i ddadansoddi’r honiadau hyn. Dechreuir trwy drafod y broblem ganolog a chymhwyso damcaniaeth Habermas ynghylch cyfreithusrwydd ati (1), cyn troi at gysyniad allweddol y ddamcaniaeth, sef y gyhoeddfa (2). Mae rhan 3 yn dadlau bod diffyg cyhoeddfa wleidyddol anffurfiol yng Nghymru heddiw a bod hyn yn tanseilio cyfreithusrwydd y drefn wleidyddol ddatganoledig, gan gefnogi’r ddadl yma gyda data (3). Mae rhan olaf yr erthygl yn gosod achos Cymru mewn cyd-destun ehangach, ac yn agor trafodaeth ar atebion posib (4). Awdur: Dafydd Huw Rees

Mae’r erthygl hon yn archwilio elfennau o’r portread o’r Wladfa a gyflwynir yn Separado! (2010), sef rhaglen ddogfen arbrofol o ran arddull gan Gruff Rhys a Dylan Goch. Saif y portread dan sylw yng nghyd-destun ystod o weithiau ffeithiol a ffuglennol am y Wladfa o safbwynt Cymru a gynhyrchwyd ers y 1940au. Trwy gyfrwng cysyniadau a ddeillia o theori lenyddol (Linda Hutcheon), cymdeithaseg diwylliant (Pierre Bourdieu), theori wleidyddol (Ernesto Laclau), theori llenyddiaeth taith (Graham Huggan a Patrick Holland; Peter Hulme), a theori ôl-drefedigaethol (Mary Louise Pratt), bydd yn bosib olrhain yn y rhaglen ddogfen dueddiadau a fodolai eisoes mewn portreadau eraill yng Nghymru, sef troi at Batagonia mewn cyfnodau heriol yn wleidyddol er mwyn datrys pryderon am Gymreictod yn ogystal ag am orffennol a dyfodol y wlad. Awdur: Sara Borda Green

Teclyn yw hwn sy'n cynnwys gwybodaeth am adnoddau, rhaglenni ac apïau ymarferol y gall staff eu defnyddio i wella'u Cymraeg a defnyddio i wella Cymraeg eu dysgwyr. Mae'r wefan yn hollol ddwyieithog ac yn addas i bawb, beth bynnag eich sgiliau iaith Gymraeg.

Addasiad Cymraeg o Pearson BTEC National Business – Student Book 1 ar gyfer myfyrwyr sy’n astudio BTEC Tystysgrif Busnes, Tystysgrif Estynedig a'r Diploma Sylfaenol. Mae'r llyfr yn cynnig cefnogaeth i fyfyrwyr drrwy'r holl unedau gorfodol ac ystod o'r unedau dewisol, yn eu plith: Archwilio Busnes; Datblygu Ymgyrch Farchnata; Rheoli Digwyddiad; ac Ymchwilio i Wasanaeth Cwsmeriaid.

Mae Jisc yn gweithio mewn partneriaeth â Llywodraeth Cymru i yrru Digidol 2030 ymlaen, sy'n ceisio gweld darparwyr dysgu yng Nghymru yn harneisio potensial technoleg ddigidol wedi'i seilio ar egwyddorion arloesi, cydweithio, cydgynhyrchu a phartneriaeth gymdeithasol. I gefnogi hyn, mae Jisc wedi dod o hyd i chwe enghraifft o fentrau cydweithredol llwyddiannus gan ddefnyddio offer a thechnoleg ddigidol mewn dysgu ac addysgu ôl-16 yng Nghymru. Amlinellwyd y ffactorau llwyddiant allweddol ar gyfer yr astudiaethau achos hyn a dangos lle gellid cynyddu pob dull cydweithredol neu ei fod yn fuddiol mynd i'r afael â materion neu bynciau penodol. Yn gyffredinol, mae'r astudiaethau achos hyn yn cynnig cipolwg ar y posibiliadau cyffrous a agorir trwy gydweithio o fewn ac ar draws sectorau, wedi'u galluogi gan dechnoleg ddigidol, pan fydd partneriaid mewn cydweithrediad yn rhannu gweledigaeth gyffredin a dull cynaliadwy. Themâu allweddol sy'n cefnogi uchelgeisiau digidol Cymru Gellir ystyried yr astudiaethau achos fel enghreifftiau o'r pedair blaenoriaeth genedlaethol allweddol a amlinellir yng ngalwad Llywodraeth Cymru i weithredu ar gyfer sefydliadau AB ym mis Rhagfyr 2022: Gweithio ar y cyd i ehangu mynediad at gyfleoedd dysgu Datblygu galluoedd digidol dysgwyr a staff a hyder ar gyfer dysgu, bywyd a gwaith Manteisio i'r eithaf ar botensial technoleg i rymuso, ennyn brwdfrydedd ac ysbrydoli dysgwyr Ymgorffori dulliau ystwyth, gwydn a chynaliadwy o gyflawni Astudiaethau achos Mae'r chwe astudiaeth achos yn cwmpasu colegau ledled Cymru a chydweithrediadau ar draws AB a chyda chweched dosbarth, AU, dysgu seiliedig ar waith a dysgu cymunedol (gweler Atodiad 1). Mae'r offer a'r dechnoleg ddigidol a ddefnyddir yn amrywio o ystafelloedd dosbarth rhithwir a thechnoleg realiti rhithwir i apiau a llwyfannau cydweithredu fel Microsoft Teams. Yn gryno, mae'r astudiaethau achos yn cynnwys: Diemwntau Digidol: cymuned ymarfer yng Nghymru sy'n helpu ymarferwyr a rheolwyr i ddarparu Llythrennedd Digidol Sgiliau Hanfodol Cymru (ESW) ar draws addysg a hyfforddiant ôl-16. Educ8 a CEMET (Prifysgol De Cymru): datblygu adnoddau realiti rhithwir ar gyfer dysgu seiliedig ar waith drwy ddull cydweithredol gydag AU a chyflogwyr. Growing Comms: Gosod mannau dysgu gweithredol cysylltiedig mewn Addysg Uwch ac AB trwy gydweithredu traws-sector, gydag effeithiau cadarnhaol cryf ar ddysgwyr. St David's WeConnect: cydweithio rhwng y chweched dosbarth i ddarparu cwricwlwm ehangach drwy ystafelloedd dosbarth rhithwir. Target Tracker: colegau yn cydweithio i ddatblygu offer digidol i gefnogi dysgwyr ag anghenion ychwanegol. Urdd Gobaith Cymru a Chynllun Gwreiddio (Coleg Cymraeg Cenedlaethol): datblygu sgiliau Cymraeg drwy ddysgu ar y cyd i brentisiaid a staff addysgu.

Mae'r casgliad hwn yn cynnwys blog a recordiad o weminar ar greu a defnyddio adnoddau cyfrwng Cymraeg a dwyieithog a gafodd eu greu gan JISC yn haf 2021. Mae'r blog yn ddwyieithog ac mae'r weminar yn Gymraeg gyda sleidiau dwyieithog. Mae'r weminar yn cynnwys cyfraniadau wrth y Coleg Cymraeg Cenedlaethol (Dr Lowri Morgans, Joanna Evans, Mary Richards ac Enfys Owen), Llywodraeth Cymru (Gareth Morlais) a Sgiliaith (Helen Humphreys).  

Sefydlwyd gwefan meddwl.org fis Tachwedd 2016, a chaiff ei redeg gan grŵp bach o wirfoddolwyr, er mwyn ceisio mynd i’r afael â’r diffyg gwybodaeth cyfrwng Cymraeg sydd ar gael i helpu pobol sy’n byw gyda chyflwr iechyd meddwl, a’u teuluoedd a’u ffrindiau. Dyma’r wefan gyntaf o’i math sy’n cynnwys gwybodaeth ar faterion iechyd meddwl drwy gyfrwng y Gymraeg yn unig. Mae gan bawb iechyd meddwl. Mae meddwl.org yn lle i gael cefnogaeth a gwybodaeth, ac i ddarllen a rhannu profiadau iechyd meddwl – i gyd drwy gyfrwng y Gymraeg.

Canllawiau adolygu a ddarparwyd yn garedig iawn gan Goleg Gwent i gynorthwyo myfyrwyr a dysgwyr sy'n eistedd arholiad TGAU Mathemateg. Ceir pecyn ar gyfer yr haen sylfaenol a phecyn ar gyfer yr haen ganolradd. Diolch i Goleg Gwent am rannu'r pecynnau.

Gweler ddolen at wefan Gwales.com isod er mwyn prynu gwerslyfr neu e-lyfr Sylfaen Mewn Adeiladu a Pheirianneg Gwasanaethau Adeiladu - Craidd gan Mike Jones (Cymraeg).   Bydd y gwerslyfr hwn yn cwmpasu'r holl gynnwys ar gyfer chwe uned graidd y cymhwyster Sylfaen ac yn paratoi myfyrwyr ar gyfer yr arholiad MCQ wedi'i farcio'n allanol, ynghyd â'r Prawf Iechyd a Diogelwch wedi'i farcio'n fewnol. Mae’r gwerslyfr yn cefnogi dysgwyr sy’n astudio’r unedau craidd yn y cymhwyster Lefel 2 hwn (Cymwysterau Cymru). Mae’n rhoi cyflwyniad eang i adeiladu a’r amgylchedd adeiledig ac yn datblygu gwybodaeth a dealltwriaeth hanfodol o’r diwydiant adeiladu dros chwe phennod. Mae pennod allweddol yn cynnwys egwyddorion pwysig sy’n ymwneud ag iechyd a diogelwch yn y gweithle a chyfrifoldebau lles yr holl weithwyr ar safle. Mae’r pynciau a gwmpesir gan yr unedau craidd yn darparu gwybodaeth sylfaenol hanfodol sy’n ffurfio sylfaen y gellir adeiladu arni wrth astudio arbenigeddau crefft dethol yn raddol i gwblhau’r cwrs. Ymhlith y pynciau a ystyriwyd mae: • yr adeiladau a’r strwythurau sy’n ffurfio’r amgylchedd adeiledig a sut mae newidiadau’n digwydd dros amser • y crefftau, rolau a gyrfaoedd yn y sector adeiladu ac amgylchedd adeiledig • sgiliau cyflogadwyedd sy’n berthnasol i sefyllfaoedd yn y gweithle • sut mae adeiladu a’r amgylchedd adeiledig yn effeithio ar gynaliadwyedd cymdeithasol, economaidd ac amgylcheddol • defnyddio a chymhwyso technolegau sy’n dod i’r amlwg.

  Adnodd fideo newydd sy’n cyflwyno ac yn crynhoi prif gynnwys, themâu a chymeriadau’r nofel Llyfr Glas Nebo gan Manon Steffan Ros ar gyfer astudiaeth Uned 2 TGAU CBAC Llenyddiaeth Gymraeg. Pwrpas yr adnodd yw cyflwyno’r nofel mewn ffordd fachog a syml, gan sbarduno’r dysgwyr i fynd ati i astudio ymhellach. Dolen i'r fideo ar YouTube - gllir dewis isdeitlau (Cymraeg) ar y fideo yn YouTube. Ariannir gan Lywodraeth Cymru.  

Bwriad yr erthygl hon yw llunio hanes y system ddyfrhau yn Nyffryn Camwy a grëwyd gan y gwladfawyr Cymreig a gyrhaeddodd Batagonia (yn yr Ariannin) ym 1865, gan gymhlethu’r berthynas a oedd yn bodoli rhwng y seilwaith hwn a’r fframwaith cymdeithasol-wleidyddol newidiol. Bydd hyn yn cynnwys rhoi sylw i’r sefydliadau a grëwyd gan y gwladfawyr eu hunain ac i’r gwrthdaro a fu rhyngddynt a gwladwriaeth yr Ariannin a ddaeth yn gyfrifol am y weinyddiaeth ddyfrhau ym 1943. Rhoddir pwys ar alluedd (agency) dŵr o fewn y broses a arweiniodd at atgyfnerthu ac ehangu’r seilwaith dyfrhau, a rhoddir sylw hefyd i ddimensiwn symbolaidd y gwrthrychau sy’n rhan o’r seilwaith hwnnw gan fyfyrio ar eu hystyr newidiol. Awdur: Fernando Williams