Cyflwyniad i e-gyfnodolyn academaidd y Coleg Cymraeg, Gwerddon, gan yr is-olygydd, Dr Hywel Griffiths. Mae Gwerddon yn gyfnodolyn mynediad agored sy’n cyhoeddi ymchwil Cymraeg gwreiddiol mewn ystod eang o feysydd academaidd. Ei nod yw symbylu a chynnal trafodaeth academaidd ar draws ystod eang o feysydd, a chreu cronfa o waith ysgolheigaidd at ddefnydd myfyrwyr ymchwil ac academyddion cyfrwng Cymraeg. Mae Gwerddon yn gydnaws â gofynion y Fframwaith Rhagoriaeth Ymchwil (REF) ac yn gweithredu cyfundrefn arfarnu annibynnol yn ogystal ag arddel y safonau golygyddol uchaf. Yn y cyflwyniad hwn, ceir trosolwg o gefndir Gwerddon ynghyd â chanllaw manwl i’r broses o gyflwyno a chyhoeddi erthyglau yn y cyfnodolyn.

Cyflwyniad i Wasg Prifysgol Cymru gan Uwch Olygydd Comisiynu, Cymraeg a Phynciau Cymreig y wasg, Dr Llion Wigley. Yn y cyflwyniad hwn, ceir trosolwg o gefndir y wasg ynghyd â chanllaw manwl i’r broses o gyflwyno a chyhoeddi cyfrolau.

Cyfres o fideos yn rhoi cyflwyniad i NVivo gan Emma Grigorian, ymchwilydd PhD ym Mhrifysgol Met Caerdydd. Mae NVivo yn feddalwedd gyfrifiadurol a ddefnyddir i gasglu, trefnu, dadansoddi a dehongli data ansoddol. Gellir ei defnyddio i ddadansoddi data o ddulliau ymchwil ansoddol megis cyfweliadau, grwpiau ffocws, holiaduron a thrawsgrifiadau drwy godio’r data ac adnabod themâu a phatrymau. Cynhelir gweithdy ar-lein ar 1 Mehefin am 2pm i gyd-fynd â’r adnodd hwn. Gallwch gofrestru ar gyfer y gweithdy yma.

Cynhelir y Gynhadledd Ymchwil ar 25–26 Mehefin yn y Llyfrgell Genedlaethol yn Aberystwyth, a chaiff ei ffrydio ar sianel YouTube y Coleg. Gweler rhagor o wybodaeth ar wefan y Coleg, a bydd recordiadau o'r papurau i'w gweld isod yn dilyn y gynhadledd. Mae modd gweld y posteri ymchwil a arddangosir yn y gynhadledd drwy glicio ar y dolenni isod.

Fideo Cerddorol yw’r adnodd a gomisiynwyd gan y prosiect Fideos Cerddorol Cymraeg Prifysgol Aberystwyth, wedi gefnogi gan y Coleg Cymraeg. Mae’r fideo gan un o fandiau Cymraeg mwyaf cyffrous cyfoes i'w fwynhau gan gynulleidfa eang. 

Sioned Dafydd, cyflwynydd Sgorio - Mae'r sgwrs yma gyda'r gyflwynwraig chwaraeon, Sioned Dafydd, ar gyfer unrhyw un sydd â diddordeb mewn gweithio ym maes cyfathrebu chwaraeon. Mae Sioned yn cyflwyno rhaglenni ac eitemau ar raglenni 'Sgorio' ar S4C ac ar Sky Sport. Mae hi'n siarad gyda Dr Non Vaughan Williams, uwch-ddarlithydd mewn Cyfryngau a Chyfathrebu ym Mhrifysgol Abertawe, ar sut mae’r Gymraeg (yn ogystal â astudio trwy gyfrwng y Gymraeg yn y brifysgol) wedi agor drysau iddi yn y diwydiant, ei phrofiadau o fod yn gyflwynydd benywaidd yn y maes, gan gynnwys yr uchafbwyntiau a’r heriau o’r swydd. Trafodaeth Chwaraeon a’r Cyfryngau - Gabriella Jukes, cyflwynydd ar Sky Sport, y nofwraig ryngwladol Medi Roberts, a Cathy Williams, Pennaeth Cyfathrebu ac Ymgysylltu, Tîm Cymru Gemau'r Gymanwlad 2026. Mae’r panel yn trafod yr heriau o baratoi a chyflwyno ar y cyfryngau a’r cyfryngau cymdeithasol, a hefyd o fod ar ochr arall y drafodaeth wrth ddelio gyda’r wasg a’r cyfryngau fel athletwraig, cynhyrchydd cynnwys ac fel pennaeth cyfathrebu. Maent mewn trafodaeth ag Andrew Weeks, darlithydd yn adran Newyddiaduraeth, Cyfryngau, a Diwylliant (JOMEC), Prifysgol Caerdydd.

Chwilio am fideos neu bosteri i hyrwyddo Lefel A Cymraeg? Dyma fersiynau newydd ar gyfer 2026 - yn cynnwys cyfraniadau gan Doctor Cymraeg, Lili Mai Jones, Francesca Sciarrillo, Gwion Ifan a Sara O'Connor. Addas ar gyfer iaith gyntaf ac ail iaith, gyda deunydd Doctor Cymraeg a Francesca Sciarrillo yn benodol ar gyfer hyrwyddo astudio Lefel A Cymraeg ail iaith.   

Panel o academyddion yn rhannu eu profiadau a’u cyngor ynghylch cyhoeddi academaidd yng nghwmni'r Athro Huw Morgan, Dr Hannah Sams, Dr Sam Parry, Dr Geraint Palmer-Liyu a Dr Rhiannon Marks. Mae’r drafodaeth yn addas i ymchwilwyr sy’n awyddus i ddysgu rhagor am y broses o gyhoeddi eu gwaith. Cynhaliwyd y digwyddiad yn y Llyfrgell Genedlaethol ar 25 Mehefin 2026.

Cynlluniwyd yr adnoddau hyn i gynorthwyo tiwtoriaid i feithrin eu sgiliau addysgu dwyieithog a chynyddu eu hymwybyddiaeth o Gofnod Dysgu Gydol Oes Cymru (LLWR) a’r set ddata LA26. Defnyddir y set ddata i gofnodi darpariaeth Gymraeg a dwyieithog yn y sector addysg ôl-16 yng Nghymru. Nod yr adnoddau yw rhoi hyder i diwtoriaid yn y ffordd y cofnodir gweithgarwch a gwblhawyd yn y Gymraeg neu’n ddwyieithog ar y LLWR, a’u helpu i ganfod ble mae eu darpariaeth ar hyn o bryd. Fe’u cynlluniwyd hefyd i roi cyngor ymarferol i diwtoriaid ar sut i symud eu haddysgu i fyny’r continwwm dwyieithrwydd. Mae’r pecyn yn cynnwys: Llawlyfr - dogfen waith y gellir ei defnyddio i gyfeirio ati, yn ogystal ag i sefydlu targedau personol penodol ar gyfer cynyddu’r ddarpariaeth Gymraeg/dwyieithog. Cwrs e-ddysgu ar-lein - Deall Cofnod Dysgu Gydol Oes Cymru (LLWR). Mae’r modiwl dysgu ar-lein rhyngweithiol hwn yn rhoi trosolwg o Gofnod Dysgu Gydol Oes Cymru (LLWR) a sut y caiff ei ddefnyddio gan Lywodraeth Cymru i gofnodi darpariaeth Gymraeg a dwyieithog yn y sector addysg ôl-16 yng Nghymru. Ap geirfa ddwyieithog Sgiliaith - ‘Ap Adborth Sgiliaith’ - Yn yr ap hwn ceir ystod eang o eiriau ac ymadroddion cyffredinol y gall tiwtoriaid eu defnyddio i roi adborth a phrofiadau Cymraeg/ dwyieithog i ddysgwyr. Mae dolenni i'r adnoddau ar gael isod ac maent hefyd ar gael ar wefan Sgiliaith sgiliaith@gllm.ac.uk

Dyma gasgliad o fatiau iaith sy’n gallu eu defnyddio gan athrawon profiadol, athrawon newydd gymhwyso, a myfyrwyr TAR i ddatblygu geirfa ac iaith disgyblion o fewn pynciau uwchradd. Bwriad y matiau iaith yw codi hyder a chynyddu capasiti unigolion i ddefnyddio’r Gymraeg yn hyderus wrth addysgu eu pwnc yn yr ysgol uwchradd.  Mae matiau wedi eu datblygu ar gyfer y pynciau canlynol: Cymraeg Ail Iaith Ieithoedd: Ffrangeg Bioleg Cemeg Ffiseg Technoleg Digidol Dylunio a Thechnoleg

Cynhaliwyd y Gynhadledd Ymchwil ar 26–27 Mehefin ym Mhrifysgol Aberystwyth a'r Llyfrgell Genedlaethol, ac fe’i ffrydiwyd ar sianel YouTube y Coleg.   Mae modd gweld recordiadau o'r sesiynau a chopiau o'r posteri ymchwil drwy glicio ar y dolenni isod.  

Mae TestunRhydd yn eich helpu i ddadansoddi a delweddu data testun rhydd yn Gymraeg a Saesneg, megis data o arolygon a holiaduron. Mae TestunRhydd yn eich galluogi i gynnal hyd at chwe math gwahanol o ddadansoddi data testunol ar gyfer pob ffeil. Nid oes angen i chi allu codio nac i ddysgu sut i greu graffiau, chwaith - mae TestunRhydd yn gwneud y gwaith caled ar eich cyfer!   Datblygwyd yr adnodd hwn fel rhan o brosiect ymchwil ar y cyd rhwng cydweithwyr o Brifysgol Caerdydd a Phrifysgol Caerhirfryn